Kort antwoord: DAC8 is een Europese richtlijn die crypto-exchanges sinds 1 januari 2026 verplicht om gegevens van hun klanten en transacties bij te houden. Uiterlijk 31 januari 2027 krijgt de Belastingdienst die gegevens over 2026, ook van buitenlandse exchanges binnen de EU. Er komt geen nieuwe belasting bij: je crypto blijft in box 3 vallen. Wel kan de Belastingdienst nu zien wat je bezit, dus wie crypto niet aangeeft, valt op.
Bij veel exchanges kreeg je dit jaar vragen over je fiscale woonplaats of je burgerservicenummer. Dat komt door DAC8. Ik leg uit wat de regel inhoudt, welke gegevens er worden doorgegeven, wat het voor jou als crypto-belegger betekent en wat je vóór januari slim kunt regelen. Alle data heb ik op 20 november 2026 gecontroleerd bij de Belastingdienst en de Eerste Kamer. Dit is uitleg, geen persoonlijk belastingadvies.
Wat is DAC8?
DAC8 staat voor de achtste versie van de Europese richtlijn over administratieve samenwerking tussen belastingdiensten (Directive on Administrative Cooperation). Banken en beleggingsinstellingen geven al jaren gegevens door; met DAC8 gaat dat ook gelden voor crypto. In Nederland is de DAC8-richtlijn omgezet in de Wet implementatie EU-richtlijn gegevensuitwisseling cryptoactiva. Het doel is fiscale transparantie: belastingautoriteiten in de EU wisselen informatie uit over wie welke crypto heeft. Naast DAC8 is er de internationale variant CARF (Crypto-Asset Reporting Framework) van de OESO, waarmee ook landen buiten de EU gegevens uitwisselen.
DAC8 voor crypto geldt voor exchanges en brokers met een MiCA-vergunning, zoals Bitvavo, Finst, BLOX, Coinmerce en Coinbase. Welke exchanges een vergunning hebben, zie je in mijn overzicht van de beste crypto exchanges. Zij moeten sinds 1 januari 2026 klantgegevens verzamelen en controleren, en die vervolgens elk jaar uiterlijk 31 januari doorgeven over het jaar ervoor.
Tijdlijn: wanneer gebeurt wat?
| Datum | Wat gebeurt er |
|---|---|
| 1 januari 2026 | Exchanges beginnen met het vastleggen van gegevens en transacties |
| 31 januari 2027 | Eerste rapportage aan de Belastingdienst, over heel 2026 |
| Daarna | Uitwisseling met andere EU-landen; elk jaar een nieuwe rapportage op 31 januari |
| Aangifte over 2026 | Je doet in het voorjaar van 2027 aangifte; crypto is nog niet vooringevuld |
Bron: Belastingdienst (DAC8/CARF voor cryptodienstverleners) en de wetsbehandeling in de Eerste Kamer. Gecontroleerd 20 november 2026.
Welke gegevens en transacties geeft je exchange door?
- Wie je bent: naam, adres, geboortedatum, fiscale woonplaats en je fiscale identificatienummer (in Nederland je BSN).
- Wat je deed: per munt het totaal van aankopen en verkopen tegen euro (ook als je bitcoin omzet naar euro’s), ruilen van de ene munt naar de andere, en overboekingen naar en van andere wallets.
- Bedragen: de waarde van die transacties en het aantal transacties per soort.
Let op dat ook verzendingen naar een eigen wallet worden gemeld. Wie crypto van een exchange naar een eigen wallet stuurt, bijvoorbeeld van Bitvavo naar MetaMask, is daarmee dus niet uit beeld. Met de Europese Travel Rule moet je bovendien vaak al aantonen dat een wallet van jou is; hoe dat bij Bitvavo gaat, lees je in geld opnemen bij Bitvavo.
Wat betekent DAC8 voor jou als crypto-belegger?
- Geen nieuwe belasting. DAC8 verandert niets aan hoeveel belasting je betaalt. Crypto valt voor de meeste mensen in box 3, met de waarde op 1 januari als peildatum. Hoe dat werkt, lees je in belasting op crypto in Nederland.
- De Belastingdienst kan controleren. Wie crypto niet of te laag aangeeft, valt op zodra de gegevens binnenkomen. Dat geldt ook voor accounts bij exchanges in andere EU-landen.
- Nog geen vooringevulde aangifte. De Belastingdienst heeft laten weten dat de gegevens voorlopig niet geschikt zijn om je aangifte vooraf in te vullen. Je moet je crypto dus zelf blijven invullen.
- Je moet je gegevens geven. Weiger je je fiscale woonplaats of BSN door te geven, dan mag de exchange je account beperken. Dat is geen pesterij: de exchange riskeert zelf een boete.
Wat kun je vóór januari regelen?
- Controleer bij elke exchange of je fiscale gegevens kloppen, zodat je account niet op slot gaat.
- Maak op 1 januari een overzicht van je saldo per exchange en per wallet, met de waarde in euro. Exchanges als Bitvavo bieden een jaaroverzicht aan.
- Bewaar je transactiegeschiedenis. Als je later de tegenbewijsregeling wilt gebruiken (bij een laag of negatief rendement), heb je die nodig.
- Gebruik je een exchange buiten de EU, ga er dan van uit dat ook die gegevens via CARF bij de Belastingdienst kunnen komen.
Kun je DAC8 voor crypto ontwijken?
Nee, en dat moet je ook niet willen. Geen enkele exchange met een vergunning in de EU valt erbuiten, overboekingen naar eigen wallets worden gemeld en buiten Europa sluiten steeds meer landen aan via CARF. Je crypto niet aangeven blijft bovendien gewoon verplicht, met of zonder DAC8. Een exchange zonder vergunning gebruiken om uit beeld te blijven is riskant: je hebt dan geen toezicht en geen bescherming, en sinds juli 2026 mogen zulke partijen niet meer in de EU werken. Binance is daar een voorbeeld van; zie crypto van Binance naar Bitvavo overmaken.
Wat wél kan, is legaal slim omgaan met de regels voor box 3. Daarover, en over het verschil tussen zelf bitcoin bezitten en een bitcoin-ETN, lees je meer in belasting op crypto.
Veelgestelde vragen
Vanaf wanneer geldt DAC8?
Exchanges registreren gegevens sinds 1 januari 2026. De eerste rapportage aan de Belastingdienst volgt uiterlijk 31 januari 2027, over heel 2026.
Moet ik meer belasting betalen door DAC8?
Nee. DAC8 gaat over het doorgeven van gegevens, niet over de hoogte van de belasting. Je betaalt net als eerst box 3-belasting over je crypto boven het heffingsvrij vermogen.
Geldt DAC8 ook voor mijn hardware wallet?
Je hardware wallet rapporteert niets, maar overboekingen van een exchange naar je wallet worden wel gemeld. De crypto in je eigen wallet moet je gewoon zelf aangeven in box 3.
Waarom vraagt mijn exchange om mijn BSN?
Omdat de exchange onder DAC8 je fiscale identificatienummer moet doorgeven. Geef je het niet, dan kan de exchange je account beperken.
Wordt mijn crypto straks automatisch ingevuld in de aangifte?
Voorlopig niet. De Belastingdienst gebruikt de gegevens eerst voor controle. Je vult je crypto zelf in bij box 3.


